Nederlandstalige Ondernemingsrechtbank Brussel

Niet-toegestane betalingstransacties: aansprakelijkheid en onmiddellijke terugbetalingsverplichting van de bank, niet van de bankagent

De Nederlandstalige ondernemingsrechtbank Brussel verduidelijkt in een recent vonnis de aansprakelijkheid van de bank voor niet-toegestane betalingstransacties. 

Belangrijkste aandachtspunten: 

• De bescherming van de betaler bij een niet-toegestane betalingstransactie geldt uitsluitend in de relatie tussen de betalingsdienstgebruiker, de betaler/klant en de betalingsdienstaanbieder, de bank. Een zelfstandig bankagent is geen betalingsdienstaanbieder zoals gedefinieerd in het Wetboek van Economisch Recht en kan daarom niet op die basis aansprakelijk worden gesteld. 
• Het begrip betaalinstrument moet ruim worden geïnterpreteerd. Ook een procedure waarbij betalingsopdrachten per e-mail worden gegeven en vervolgens door de bank via handtekeningcontrole worden verwerkt, kan een betaalinstrument vormen. 
• De bescherming is ook van toepassing wanneer een niet-toegestane betalingstransactie tot stand kwam met een verloren of gestolen betaalinstrument of het gevolg is van een onrechtmatig gebruik van een betaalinstrument.  
• Bij een niet-toegestane betalingstransactie rust op de betalingsdienstaanbieder, de bank, in principe een onmiddellijke terugbetalingsverplichting, zodat deze het procedurerisico draagt en niet de betaler, klant. De uiteindelijke verdeling van het verlies wordt vervolgens beoordeeld aan de hand van de wettelijk voorziene aansprakelijkheidsregeling . 
• In een B2B-relatie kan contractueel worden afgeweken van deze aansprakelijkheidsregeling  maar enkel mits een duidelijke en ondubbelzinnige instemming van de betalingsdienstgebruiker, de klant. 
• De betalingsdienstgebruiker, de betaler/klant, draagt slechts het verlies indien de betalingsdienstaanbieder, de bank, bewijst dat deze grof nalatig was of zijn wettelijke verplichtingen met betrekking tot het betaalinstrument heeft geschonden. Het louter feit dat een mailbox werd gehackt, volstaat daarvoor niet. 
• Een zelfstandig bankagent die handelt voor rekening van een bank, kan in principe niet persoonlijk worden aangesproken voor schade die voortvloeit uit de uitvoering van de betalingsdiensten van de bank. In dat geval moet de vordering tegen de bank worden ingesteld. 

➡️ Lees de volledige beslissing op Juportal: ECLI:BE:ORBRL:2026:JUG.20260319.1 

Het vonnis is vatbaar voor hoger beroep.