Rechtbank eerste aanleg Oost-Vlaanderen

De rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Gent heeft vijftien beklaagden veroordeeld wegens drugshandel. Twee leiders kregen strenge straffen opgelegd, terwijl aan enkele koeriers gunsten werden verleend. Via verschillende online chatgroepen stuurden twee beklaagden onder hun schuilnamen diverse koeriers aan om drugs te leveren aan klanten in de omgeving van Gent. Veel koeriers waren jonge mensen die door een verslavingsproblematiek zelf drugs gebruikten of financiële problemen hadden. Bij het bepalen van de strafmaat hield de rechtbank rekening met de mate van medewerking van sommige beklaagden aan het gerechtelijk onderzoek of aan hun inspanningen om hun verslavingsproblematiek te overwinnen.

Feiten 

Het onderzoek start na een observatie van de Gentse politie aan het Casinoplein, waar men een drugsdeal vaststelde waarbij de eerste beklaagde was betrokken. In zijn rugzak wordt cocaïne, ketamine, MDMA, cannabis, hasj, XTC en mephedrone aangetroffen. Via de iPhone van de beklaagde stoot de politie op een chatgroep van druggebruikers en dealers, waar de leden bijnamen gebruiken als Splinter, Peter Pan, Mega Mindy, Mark Rutte, Joske Vermeulen en Tom Waes. Naast een lijst met leveringsadressen en bijhorende bestellingen wordt de chatgroep ook gebruikt om koeriers te ronselen en verschillende soorten drugs te promoten.

Tijdens het onderzoek konden diverse leden van de chatgroep geïdentificeerd worden (onder andere via filmpjes van de koeriers en screenshots van adressen). De tweede beklaagde stuurde onder de nickname “Joske Vermeulen” de koeriers aan, en was een van de leiders van de groep. Bij een huiszoeking trof de politie tien actieve gsm’s, grote hoeveelheden cash geld en luxeproducten aan. Via zijn gsm kon de politie nog andere beklaagden en hun rol binnen de organisatie in beeld krijgen. Zo bleek ook de zesde beklaagde, met als nickname “Tom Waes”, een sleutelrol te vervullen. Bij huiszoekingen bij diverse beklaagden en in een garagebox werden grote hoeveelheden verdovende middelen gevonden (cannabis, Xtc-pillen, hasj, MDMA, ketamine, cocaïne in enveloppes,…). 

De meeste beklaagden bleken jonge mensen te zijn die zelf drugs gebruikten of te kampen hadden met financiële problemen en verslavingsproblematieken.

Tenlasteleggingen

Op basis van het onderzoek moesten vijftien beklaagden zich voor de rechtbank verantwoorden voor:

• verkopen, te koop aanbieden, afleveren of leveren van middelen zonder vergunning (met name cannabis, hasj, cocaïne, ketamine, MDMA, XTC en mephedrone) *
• bezit - aankoop - vervoer van middelen zonder vergunning *
• bezitten van doping zonder vergunning (dertiende beklaagde – met name 47 pillen Clenbuterol – en vijftiende beklaagde).

* Met de verzwarende omstandigheid van een leidend persoon of lid te zijn van een criminele vereniging.

Beoordeling rechtbank

De rechtbank hield bij haar beslissing onder andere rekening met volgende elementen:

• Het was voor de rechtbank duidelijk dat de tweede en de zesde beklaagde zich op een zeer professionele en intense manier bezig hielden met een grootschalige drughandel in het centrum van Gent. Beiden waren leiders van een organisatie die zich inliet met de verkoop van drugs. In verschillende online chatgroepen werden koeriers aangestuurd en bestellingen geordend (via adressenlijsten waarop het opgegeven aantal en soort drugs moest worden geleverd). Daarbij hielden zij hun echte identiteit altijd verborgen. De tweede beklaagde stond ook in contact met honderden afnemers.

• De tweede en zesde beklaagde beschikten over een soort arbeidsreglement waarin een straf- en beloningssysteem voor de koeriers werd uitgewerkt en toegepast. Koeriers die te laat waren of de verkoopopbrengsten niet goed bijhielden, kregen hoge geldboetes of extra gratis koerierdiensten. Zo oefenden beide beklaagden meermaals ongeoorloofde druk uit op hun koeriers en hielden zij de handel goed draaiende. De zesde beklaagde kon tijdens het onderzoek niet meer aangetroffen worden en liet verstek gaan op de zitting.

• De eerste, derde, vierde, vijfde, achtste, tiende, elfde, veertiende en vijftiende beklaagde fungeerden als koeriers. De zevende, negende en twaalfde beklaagde stelden hun appartement en/of kelder ter beschikking als stash–houses. De dertiende beklaagde was een vertrouwenspersoon van de tweede en zesde beklaagde, en had toegang tot de stash-houses.

Strafmaat

Eerste beklaagde 

Opschorting van uitspraak van veroordeling met een proeftijd van 5 jaar. Een bedrag van 3.265 euro werd verbeurd verklaard.

Tweede beklaagde

Een gevangenisstraf van 5 jaar waarvan 2 jaar met uitstel voor een periode van 5 jaar, en een geldboete van 20.000 euro. Een bedrag van 150.000 euro en enkele luxegoederen werden verbeurd verklaard.

Derde en vijftiende beklaagde 

Probatie-opschorting van uitspraak van veroordeling met een proeftijd van 5 jaar. Aan deze opschorting zijn een reeks strikte voorwaarden verbonden (onder andere het zoeken naar vast werk en het volgen van een gepaste professionele en gespecialiseerde psychologische en/of psychiatrische begeleiding).

Vierde en zevende beklaagde

Een autonome probatiestraf van 2 jaar (waaraan voorwaarden worden gekoppeld).

Vijfde en tiende beklaagde

Een werkstraf van 80 uren.

Zesde beklaagde (veroordeling bij verstek)

Een gevangenisstraf van 5 jaar en een geldboete van 40.000 euro.

Achtste en negende beklaagde 

Elk een probatie-opschorting van uitspraak van veroordeling met een proeftijd van 3 jaar. Aan deze opschorting zijn een reeks strikte voorwaarden verbonden (onder andere het zoeken naar vast werk en het volgen van een gespecialiseerde begeleiding voor de alcohol- en drugsproblematiek).

Elfde – twaalfde - veertiende beklaagde

Opschorting van uitspraak van veroordeling met een proeftijd van 3 jaar. Een bedrag van 195 euro werd verbeurd verklaard (twaalfde beklaagde).

Dertiende beklaagde

Een werkstraf van 180 uren en een geldboete van 8. 000 euro. Een bedrag van 7.420 euro werd verbeurd verklaard.

Motivering rechtbank

De rechtbank hield bij het bepalen van de strafmaat onder andere rekening met volgende elementen:

• De beklaagden hebben gehandeld uit puur geldgewin, waarbij zij manifest onvoldoende normbesef hebben getoond. Door hun praktijken hielden zij finaal de verslaving van anderen en de productie van drugs in stand, met alle nadelige gevolgen voor de samenleving. Bovendien verhoogt drugshandel in een razendsnel tempo het algemeen onveiligheidsgevoel binnen onze maatschappij. 

• Het strafverleden van de beklaagden, hun medewerking aan het onderzoek en hun inspanningen om hun verslavingsproblematiek te overwinnen.